Het is bijna altijd de mens die het gevaar veroorzaakt; bij juiste bediening zijn alle zekerapparaten veilig.
Er zijn drie hoofdsoorten zekerapparaten: Tuber, Autotube en halfautomaten. Zowel Autotubes als halfautomaten bieden ondersteuning bij het remmen van het touw.
Uitleg typen zekerapparaten
We onderscheiden drie hoofdgroepen zekerapparaten, die onder te verdelen zijn in twee gebruikersgroepen:
- Tubers – zonder remhandondersteuning
- Autotubers – met remhandondersteuning
- Halfautomaten – met remhandondersteuning
Elk apparaat is bedoeld om veilig te zekeren, maar niet elk apparaat is in elke situatie de meest optimale keuze.
1. Tuber
Een tuber is een handig en veelzijdig zekerapparaat.
Je herkent deze categorie aan het volgende:
- Het touw loopt door het apparaat én door een bijbehorende karabiner.
- Het apparaat biedt geen remhandondersteuning.
Tubers kunnen vaak twee touwen tegelijk verwerken en zijn daardoor ideaal om mee te abseilen. Heeft het apparaat een guide-modus (extra oog), dan kun je er ook een naklimmer mee zekeren tijdens multipitchroutes.
Het apparaat heeft meestal een ruim bereik aan touwdiameters, en is daardoor geschikt voor enkel-, half- en tweelingtouwen.
Nadelen
Het ontbreken van remhandondersteuning maakt de tuber minder geschikt voor:
- toprope in de klimhal
- single-pitch voorklimmen
Als zekeraar moet je bij een blok of rust van de klimmer continu spanning op het remtouw houden. Bij een val helpt het apparaat niet actief mee in het afremmen.
Voorbeelden tubers:
- Petzl Reverso
- Black Diamond ATC Guide
2. Autotubers
Autotubers zijn een doorontwikkeling van de tuber.
Het touw loopt nog steeds door de karabiner, maar het apparaat heeft een extra eigenschap:
- Onder belasting klemt het apparaat het touw automatisch af, meestal doordat de hoek van het apparaat verandert.
Autotubers zijn overzichtelijk, gebruiksvriendelijk en bevatten geen bewegende delen, wat ze zeer duurzaam maakt.
Ze zijn geschikt voor toprope en single-pitch routes.
Aandachtspunten
Voor een goede werking:
- De remhand mag niet boven het apparaat uitkomen.
- In het touw moet een hoek van meer dan 90° zitten voor betrouwbare afklemming.
Voorbeelden autotubers:
- Mammut Smart
- Edelrid Mega Jul
- Black Diamond Pilot
3. Halfautomaten
Halfautomaten werken anders dan de tuber-varianten.
Het belangrijkste verschil:
- Het touw loopt door het apparaat zelf, niet door een karabiner.
De meeste halfautomaten gebruiken een cam-mechanisme dat het touw afklemt wanneer het wordt belast.- Dit cammechanisme kan met een hendel worden gedeactiveerd (bijv. tijdens het laten zakken).
Een halfautomaat biedt, bij correct gebruik, de meest betrouwbare remhandondersteuning. Ze zijn ideaal voor zowel toprope als voorklimmen.
Het bedienen van een halfautomaat tijdens het uitgeven van touw aan een voorklimmer vraagt wel enige oefening.
Voorbeelden halfautomaten:
- Petzl Grigri
- Petzl Neox
- Edelrid Pinch
Belangrijke algemene regel
Voor alle zekerapparaten geldt:
De zekeraar moet altijd het remtouw vasthouden.
Geen enkel apparaat is 100% betrouwbaar. De zekerheid komt uit een combinatie van apparaat + techniek + aandacht.
Persoonlijk advies
Zeker bij sportklimmen is het aan te raden om te zekeren met een remhandondersteund zekerapparaat (autotuber of halfautomaat).
Deze apparaten maken het zekeren veiliger, efficiënter en minder foutgevoelig.