Technische evaluatie: Edelrid Omega bij het zekeren van een zwaardere voorklimmer
Edelrid heeft met de Omega een opvolger ontwikkeld voor de Ohm, gericht op het reduceren van krachten in het zekersysteem bij een significant gewichtsverschil tussen voorklimmer en zekeraar. De Omega wordt in de eerste haak geplaatst en werkt als een voorremmend element dat bij een val de touwloopweerstand verhoogt. Hierdoor wordt de valenergie deels geabsorbeerd vóórdat deze het zekerapparaat en de zekeraar bereikt.
Werking en impact op het systeem
Tijdens normaal klimmen (touw uitnemen, doorhalen) blijft de extra wrijving beperkt, waardoor de klimmer nauwelijks weerstand ervaart. Bij een val daarentegen kantelt het interne mechanisme van de Omega, waardoor de wrijving op het touw sterk toeneemt. Dit resulteert in:
- een verlaging van de piekbelasting op het zekerapparaat,
- een verminderde opwaartse kracht op de zekeraar,
- en een verlengde remweg, wat de vangst dynamischer maakt.
Tijdens tests bij single-pitch routes bleek dat de Omega de krachten niet abrupt afremt, maar progressief opbouwt. Dit leidt tot een gecontroleerde energieabsorptie in het gehele systeem (klimmer – touw – Omega – zekerapparaat – zekeraar).
Dynamisch zekeren in combinatie met de Omega
Bij dynamisch zekeren onderscheiden we doorgaans twee benaderingen:
- Lichaamsdynamisch zekeren
Typisch bij halfautomatische zekerapparaten (zoals een GriGri). Omdat deze apparaten snel blokkeren, wordt dynamiek gecreëerd door gecontroleerde lichaamsbeweging van de zekeraar (meeveren, lichte sprong). - Zekerapparaat-dynamisch zekeren
Gebruikelijk bij tuber-achtige apparaten, waarbij de zekeraar de remhand richting het apparaat beweegt om de blokkade progressief te laten ontstaan.
De Omega maakt het mogelijk deze twee principes effectief te combineren. In een systeem met een halfautomatisch zekerapparaat zorgt de Omega voor initiële voorremming in de eerste haak. Hierdoor wordt de snelheid en kracht waarmee het zekerapparaat blokkeert verminderd. De zekeraar kan vervolgens met beperkte lichaamsdynamiek en actieve remhandondersteuning een gecontroleerde, dynamische vangst realiseren.
Effect op klimmer en zekeraar
Voor de klimmer resulteert deze configuratie in:
- een lagere piekvertraging,
- een vloeiende vangst zonder harde stop,
- en minder kans op schokbelasting bij korte of ongunstige valfactoren.
Voor de zekeraar betekent dit:
- minder noodzaak tot grote lichaamsbeweging,
- meer controle over de vangstdynamiek,
- en een stabielere zekersituatie, vooral bij een groot gewichtsverschil.
In de praktijk voelt het zekeren hierdoor rustiger en voorspelbaarder aan, wat de mogelijkheid vergroot om de klimmer ook hoger in de route voldoende slack en bewegingsvrijheid te geven.
Conclusie
De Edelrid Omega functioneert als een effectief passief energieabsorberend element binnen het zekersysteem. Met name bij het zekeren van een zwaardere voorklimmer in single-pitch routes verlaagt het apparaat de systeembelasting en vergroot het de controle over de vangstdynamiek. De combinatie met een halfautomatisch zekerapparaat maakt het mogelijk om dynamisch zekeren technisch verfijnder toe te passen, met voordelen voor zowel klimmer als zekeraar. Vanuit technisch oogpunt draagt de Omega bij aan een veiliger, consistenter en minder belastend zekersysteem.
Testopzet Omega in een Multi Pitch situatie
We hebben getest wat het effect is van het gebruik van de Omega als dummy runner bovenaan de standplaats bij het zekeren over het lichaam van een zwaardere voorklimmer.
Scenario 1: Standaard standplaats, zekeren over het lichaam, zonder Omega
- Bij een val van de klimmer met minimale touwwrijving wordt de klimmer stevig tegen de wand getrokken.
- Dit verhoogt het risico dat de zekeraar controle over de remhand verliest, omdat hij zich mogelijk wil opvangen tegen de wand.
Scenario 2: Standplaats met Omega als dummy runner, zekeren over het lichaam
- Bij een val vangt de Omega een aanzienlijk deel van de kracht op.
- Het gevolg is dat de impact op de zekeraar duidelijk verminderd wordt.
- Met een krachtmeter bij de inbindknoop van de klimmer bleek dat de krachten op de gordel van de klimmer lager waren dan in scenario 1.
Interpretatie:
De werking van de Omega is vergelijkbaar met wat bij single pitch klimmen werd waargenomen: het apparaat heeft een remmend effect, waardoor het zekerapparaat dynamisch werkt. De klimmer wordt afgeremd nog voordat het touw volledig strak staat, waardoor de schokkrachten beter verdeeld worden.
Praktische implicaties
- Zekeren over het lichaam:
Als er weinig touwwrijving is en een reële kans bestaat dat de voorklimmer valt, is het nuttig om een Omega mee te nemen. - Zekeren over de standplaats:
Een Omega is niet nodig, omdat de kracht direct op de standplaats komt.- Wel wordt aangeraden een dubbele bowline-knoop als centraal punt te gebruiken en een zelfzekering onder het zekerapparaat te plaatsen, zodat er speling en dynamiek in het systeem blijft.
- Alternatief kan een HMS-knoop als zekering gebruikt worden, maar hierbij moet de zekeraar altijd 100% alert zijn. Voor langdurige multi pitch klimmen kan dit risicovol zijn.
Conclusie
- Ik zou een Omega meenemen in situaties waarin je over het lichaam zeker, er weinig touwwrijving is en de kans op een val van de voorklimmer reëel is.
- Voor zekeren over de standplaats is de Omega minder relevant, mits de standplaats correct is opgebouwd met een dubbel ankerpunt en zelfzekering.